Het is geen geheim, China maakt een snelle ontwikkeling door! Het land begon deze versnelde ontwikkeling een aantal jaren geleden, net zo als andere landen op hun beurt. Hoewel men zich veel zorgen maakt over deze ontwikkeling vanwege de grootte van het land, zijn het ontwikkelingsmodel (exportgroei) en de tijd waarin dit plaatsvindt (een steeds grotere globalisatie) een unieke prestatie te noemen!
In een tijd van enorme industrialisatie is China de grootste producent van een groot aantal producten geworden. Chinese werknemers horen nog steeds tot de goedkoopste ter wereld: Ze zijn gedisciplineerd, hardwerkend, ijverig en steeds beter opgeleid, waardoor het land een geduchte concurrent geworden is of – een betrouwbare handelspartner!
Zeker is dat een meerderheid van westerse producenten met argusogen naar China kijkt om te bepalen wat er in de toekomst gebeurd. Importeurs uit onze bedrijfstak zijn al aan de verovering van China en de eindeloze voorraden promotioneel materiaal begonnen.
Het aantal bedrijven binnen onze bedrijfstak die een zakenrelatie met Chinese partners op willen bouwen wordt steeds groter. Maar de Chinese cultuur is heel anders dan de westerse cultuur en daarom is het belangrijk de verschillen te kennen en te begrijpen om op de juiste manier te communiceren en een langlopende handelsrelatie te vestigen. Ik stel voor de culturele verschillen met China eens nader te bekijken met als doel een betere communicatie met onze Chinese partners:
Volgens de antropologen R. Preiswerk en D. Perrot is cultuur: “een geheel van waarden, gedrag en instituten van een groep welke door de maatschappij worden aangeleerd en gedeeld”. Wanneer we de bestaande waarden in de Chinese maatschappij analyseren kunnen we de manieren en het gedrag van deze cultuur beter leren begrijpen en misschien ons eigen maken voor een betere communicatie.
We analyseren de verschillende elementen in de Chinese cultuur zoals ze beschreven zijn door Geert Hofstede, die een uitgebreide studie heeft gedaan naar de manier waarop cultuur werkrelaties beïnvloedt in een multiculturele omgeving. (www.geert-hofstede.com).
In zijn studie komen vijf verschillende cultuurdimensies naar voren die de belangrijkste waarden binnen een maatschappij vertegenwoordigen. Het zijn de volgende:
- Het concept van macht en hiërarchische afstand (Power Distance Index)
- Het niveau van individualisme of collectivisme ( Individualism)
- Het niveau van mannelijkheid (Masculinity)
- De controle over onzekerheid (Uncertainty Avoidance Index)
- Het niveau van lange termijn oriëntatie in een maatschappij ( Long Term Orientation)
Dit analyse instrument geeft alleen de mogelijkheid tot een algemene visie op de Chinese cultuur en moet voorzichtig gebruikt worden, omdat er geen rekening gehouden wordt met persoonlijke karakteristieken van individuen.
China liet de volgende resultaten zien:
- Het concept van macht en hiërarchische afstand (Power Distance Index)
Dit criterium drukt uit hoe allerlei ongelijkheden worden ervaren en hoe ermee wordt omgegaan (fysiek, intellectueel, rijkdom en macht), maar ook het niveau van acceptatie van autoriteit en de afstand hiertoe. Het laat zien dat dit criterium in China erg hoog scoort (80), terwijl het gemiddelde in andere Aziatische landen 60 is, en in Frankrijk 68. Dit betekent dat de Chinese maatschappij gekarakteriseerd wordt door een hoog niveau van ongelijkheid in macht en rijkdom en dat dit wordt geaccepteerd door individuen. Tevens wordt de persoon die autoriteit in een organisatie vertegenwoordigd (familie, bedrijf etc) gerespecteerd omdat deze persoon de macht heeft besluiten te nemen. In China is er een groot verschil in rol, competenties en bijbehorend respect, afhankelijk van de positie van een individu in de hiërarchie.
- Individualisme tegenover Collectivisme
Deze index geeft het niveau van integratie weer in een groep, familie of in het algemeen in de maatschappij. Het geeft ook het niveau van morele betrokkenheid bij een organisatie aan, of de organisatie nu individualistisch of collectivistisch is. Des te collectivistischer een onderneming is, des te meer een individu een morele plicht en loyaliteit ten toon spreidt naar de groep. China wordt gekenmerkt door een sterk collectivisme en kent een lage graad van individualisme (20) in tegenstelling tot Frankrijk (71), wat een zeer individualistische samenleving is. Kortom, de Chinese maatschappij kent een sterke loyaliteit ten opzichte van de groep, wat sterk beïnvloed wordt door de belangrijke rol van familie en de verhoudingen binnen de familie. Het individu heeft weinig autonomie en beslissingen worden in overleg genomen.
- Niveau van Mannelijkheid in tegenstelling tot Vrouwelijkheid
Dit criterium heeft betrekking op de rolverdeling tussen mannen en vrouwen en de verschillen en overeenkomsten tussen de twee geslachten. Het drukt ook een verschil in waarden uit afhankelijk van het feit of een maatschappij mannelijk of vrouwelijk is. Hofstede beschouwt de maatschappijen die nadruk leggen op rolverdeling, duidelijk acties tonen en uit zijn op financiële winst als mannelijk, terwijl in vrouwelijke maatschappijen een bescheiden houding op prijs wordt gesteld, net als de kwaliteit van leven en hulp aan anderen. China is relatief meer mannelijk (55) en is in Azië het land met het hoogste niveau van mannelijkheid na Japan. Dit niveau van mannelijkheid wordt beïnvloedt door de discriminatie van meisjes in China. Het geboortebeleid, waarbij men maar een kind mocht hebben, heeft het sterftecijfer onder meisjes doen toenemen. De sterke voorkeur voor jongens wordt bepaald door traditionele waarden, maar ook door armoede, omdat op het platteland het de zonen zijn die voor hun ouders zorgen.
Traditioneel werken meisjes niet en kunnen zodoende niet zorgen voor hun familie.Ook om deze redenen is de Chinese maatschappij erg “chauvinistisch” en is er een groot verschil in rol voor vrouwen en mannen. Mannen hebben de grootste verantwoordelijkheid en machtsposities. De rol van de vrouw in China is erg beperkt, alhoewel in de steden en meer ontwikkelde gebieden dit aan verandering onderhevig is. Vooral op het platteland hebben vrouwen een ondergeschikte positie. Het land is nog ver verwijderd van gelijkheid tussen mannen en vrouwen. In Frankrijk wordt er veel aandacht besteed aan het principe van gelijkheid van de geslachten.
- Controle over onzekerheid
De manier waarop men met onzekerheden in de toekomst omgaat verschilt per maatschappij. Dit criterium vertegenwoordigt de tolerantiegraad van een maatschappij ten opzichte van onzekerheid en dubbelzinnigheid, of zelfs het gevoel van rust of rusteloosheid wanneer het geconfronteerd wordt met onverwachte situaties. China vertegenwoordigt een hoge acceptatiegraad wat betreft onzekerheden, wat een kenmerk is van een maatschappij die niet probeert de toekomst te beheersen en die niet bang is voor onvoorziene gebeurtenissen. In tegenstelling tot Frankrijk, een maatschappij erg gevoelig voor onzekerheden, heeft China niet de behoefte strenge regels vast te stellen om dergelijke onzekerheid of dubbelzinnigheid het hoofd te bieden. Het is ook het kenmerk van een maatschappij die tolerant staat tegenover meningen, gedragingen en veranderingen die anders zijn. En het is een meer meditatieve maatschappij die niet de behoefte heeft controle op zijn omgeving uit te oefenen.
- Niveau van lange termijn oriëntatie
Dit criterium laat een maatschappij’s denkbeelden zien in samenhang met tijd en doorzettingsvermogen. Het is het meest extreme criterium en een belangrijk kenmerk van de Chinese maatschappij. Dit betekent dat doorzettingsvermogen en economie de basiswaarden zijn in China, volgens de leer van het Confucianisme, wat in heel China aangehangen wordt. De Chinese cultuur is neutraal, in tegenstelling tot Frankrijk waar het affectief is. Dat betekent dat men in China zijn gevoelens niet gemakkelijk toont en fysiek contact vermijdt. In Frankrijk, net als in andere Middellandse Zee- landen, is het gedrag expressief met veel gebaren en de mensen uiten hun gevoelens en hebben fysiek contact.
Samengevat: de Chinese cultuur wordt gekenmerkt door respect en loyaliteit en dat maakt ze betrouwbare handelspartners. Het belang van de groep staat voorop en ze zijn vasthoudende en geduchte zakenmensen.
In een tijd waar er veel aandacht is voor China is het belangrijk om de cultuur en de waarden te kennen, zodat het land en zijn inwoners beter begrepen worden, men samen kan werken met China en niet tegen ze, wat in de meeste gevallen toch een verloren strijd zou zijn.
Literatuur: “Quand la Chine change le monde (China is changing the world)” Eric Izraelewicz
Related posts:
